Nasze zbiory liczą już:
11539 obiektów(y)
Facebook
  • Najnowsze kolekcje
  • Popularne
  • Promowane
  • Wyszukaj
    • Kolekcje
    • Obiekty
    Nazwa zespołu (kolekcji):
    Właściciel kolekcji:
    Partner:
    Typ obiektu:
    Data obiektu:   do:
    Miejsce:
    Autor/Twórca:
    Właściciel:

Galeria Miejska Arsenał

Przykład obiektów w grupie
Opis grupy
Galeria Miejska Arsenał
Nazwa grupy kolekcji:

Galeria Miejska Arsenał

Liczba kolekcji w grupie:

0

Nazwa grupy kolekcji:

Galeria Miejska Arsenał

Rektor Uniwersytetu Poznańskiego prof. Stefan Dąbrowski 1877-1947 | Archiwum PAN Oddział w Poznaniu

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Uwielbiany przez studentów prof. Stefan Dąbrowski nie był poznańczykiem z urodzenia. Droga, która w 1920 roku zawiodła go w mury „smarkatego uniwersytetu”, jak w środowisku naukowym nazywano niekiedy młodą poznańską uczelnię, wiodła przez Warszawę, gdzie ukończył medycynę, a także Paryż i Lwów. Szybko się jednak w Poznaniu zadomowił, sięgając z czasem po kolejne uniwersyteckie zaszczyty. Ukoronowaniem jego błyskotliwej kariery była funkcja dziekana Wydziału Lekarskiego (1937–39) i wreszcie stanowisko rektora, na które został wybrany w 1939 roku. Tę najwyższą uniwersytecką godność mógł jednak objąć dopiero po zakończeniu II wojny światowej i mimo ogromnych zasług w pracy na rzecz pogrążonego w powojennym chaosie Uniwersytetu Poznańskiego nie dane mu było sprawować jej zbyt długo. Wszystko za sprawą permanentnego nacisku ze strony instalującej się właśnie w kraju „ludowej” władzy, dla której ten blisko związany z Kościołem prominentny przedstawiciel przedwojennej endecji był skrajnie niewygodny, co ostatecznie doprowadziło do jego wymuszonego urlopowania w kwietniu 1946 roku. Niewybredna nagonka ze strony władz oraz usłużnej jej prasy z całą pewnością nie sprzyjały nienajlepszemu już zdrowiu prof. Dąbrowskiego. Zmarł w marcu 1947 roku, a jego pogrzeb stał się dla poznańskiego środowiska akademickiego sukcesywnie pozbawianego przynależnej mu autonomii nie tylko okazją do publicznego oddania hołdu swojemu Rektorowi, ale również zademonstrowania wciąż wyjątkowo silnej i głęboko osadzonej w tradycji II RP grupowej więzi.
W publikowanym zbiorze znajdują się fotografie rodzinne, towarzyskie i zawodowe. Najważniejszym elementem kolekcji jest jednak seria kilkudziesięciu zdjęć wykonanych w czasie uroczystości żałobnych towarzyszących pogrzebowi rektora Dąbrowskiego. Za ich sprawą nie tylko możemy wziąć udział w tej podniosłej ceremonii, ale również zobaczyć okaleczone wojną ulice Poznania.
Nazwa zespołu (kolekcji):

Rektor Uniwersytetu Poznańskiego prof. Stefan Dąbrowski 1877-1947 | Archiwum PAN Oddział w Poznaniu

Liczba obiektów w kolekcji:

57

Właściciel:

Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie Oddział w Poznaniu


Nazwa zespołu (kolekcji):

Rektor Uniwersytetu Poznańskiego prof. Stefan Dąbrowski 1877-1947 | Archiwum PAN Oddział w Poznaniu

Plany Poznania | 1945–1993 | Archiwum Państwowe w Poznaniu

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Prezentacja kolekcji unikatowych planów Poznania w CYRYLU to wydarzenie w dziejach miasta bez precedensu. Do tej pory nigdy i nigdzie plany Poznania nie były udostępniane w takiej liczbie w jednym miejscu. Zbiór, który na portalu publikowany będzie w kilkunastu odsłonach, jest własnością Archiwum Państwowego w Poznaniu i obejmuje dokumenty kartograficzne z lat 1823–2004. Łącznie w kolekcji archiwalnej znajduje się 230 planów, które gromadzone są w takim kształcie od 1945 roku. Zbiory zgromadzone wcześniej w 85% uległy zniszczeniu podczas działań wojennych w styczniu i lutym 1945 roku. Po wojnie pracownicy Archiwum próbowali odzyskać ocalałe mapy, szukając ich na terenie całej Wielkopolski. Część odnalezionych planów archiwiści kupowali, część otrzymywali w postaci darów. Stare plany Poznania są przekazywane do Archiwum Państwowego do dzisiaj, a nowe wydawnictwa instytucja kupuje.
Nazwa zespołu (kolekcji):

Plany Poznania | 1945–1993 | Archiwum Państwowe w Poznaniu

Liczba obiektów w kolekcji:

94

Właściciel:

Archiwum Państwowe w Poznaniu


Nazwa zespołu (kolekcji):

Plany Poznania | 1945–1993 | Archiwum Państwowe w Poznaniu

Jeżyce prêt-à-porter | 1970–1980 | Fotografie Jacka Kulma

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Nazwa zespołu (kolekcji):

Jeżyce prêt-à-porter | 1970–1980 | Fotografie Jacka Kulma

Liczba obiektów w kolekcji:

70

Właściciel:

Jacek Kulm


Nazwa zespołu (kolekcji):

Jeżyce prêt-à-porter | 1970–1980 | Fotografie Jacka Kulma

Poznań Franciszka Nowakowskiego | 1979–1981 |

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Fotografie Franciszka Nowakowskiego pokazują dwa oblicza Poznania na przełomie lat 70. i 80. XX wieku – oficjalne i codzienne. Życie oficjalne reprezentują zdjęcia z licznych jeszcze w tych latach uroczystości partyjnych i państwowych propagujących osiągnięcia i sukcesy władzy oraz fotograficzne serwisy z jubileuszy różnych instytucji, z konferencji i wręczania odznaczeń kombatantom lub zasłużonym pracownikom przedsiębiorstw. Sporą część zdjęć Nowakowski wykonał dla Redakcji Fotografii Propagandowej Krajowej Agencji Wydawniczej (KAW), gigantycznego koncernu funkcjonującego w czasach PRL, do 1991 roku będącego częścią drugiego prasowego giganta RSW Prasa-Książka-Ruch (Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej).
Nazwa zespołu (kolekcji):

Poznań Franciszka Nowakowskiego | 1979–1981 |

Liczba obiektów w kolekcji:

428

Właściciel:

Franciszek Nowakowski


Nazwa zespołu (kolekcji):

Poznań Franciszka Nowakowskiego | 1979–1981 |

Katalog USA | XXXI Międzynarodowe Targi Poznańskie | 1962

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Międzynarodowe Targi Poznańskie, jedna z najstarszych i największych tego typu imprez w Europie, od ponad 90 lat prezentują gospodarcze sukcesy najpierw kraju, potem państw bloku socjalistycznego, a potem także krajów kapitalistycznych z najpotężniejszą gospodarką świata – Stanami Zjednoczonymi. Pierwszy pawilon USA pojawił się na terenie poznańskich targów w 1957 roku. W 1962 roku, w czasie XXXI edycji Międzynarodowych Targów Poznańskich, amerykańskiej wystawie towarzyszył, jak zresztą wielu innym ekspozycjom, katalog promujący państwa, wystawców i ich osiągnięcia. Jak się okazało, nieduża, dziesięciostronicowa amerykańska broszurka wydrukowana w Poznańskich Zakładach Graficznych im. M. Kasprzaka była swoistą sensacją. Chyba nikt nie spodziewał się, że komunistyczne polskie władze dopuszczą do publikacji folderu, w którym prezydent USA John F. Kennedy zwrócił się do społeczeństw zza zależnej kurtyny ze słowami o znaczeniu wolności jednostki dla rozwoju gospodarki i dobrobytu kraju. Prócz odezwy Kennedy’ego w katalogu znajdują się program i plan wystawy oraz lista wystawców prezentujących najnowsze hity amerykańskiej gospodarki, m.in. skafander kosmonauty wykorzystywany przez NASA.
Katalog znalazł w jednym z poznańskich antykwariatów Filip Czekała. Jak się okazało, broszury tej nie ma nawet w opasłych archiwach MTP.

Paweł Michalak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Katalog USA | XXXI Międzynarodowe Targi Poznańskie | 1962

Liczba obiektów w kolekcji:

12

Właściciel:

Filip Czekała


Nazwa zespołu (kolekcji):

Katalog USA | XXXI Międzynarodowe Targi Poznańskie | 1962

Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha w Poznaniu | Księga jubileuszowa | 1929

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Dawna Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha, dzisiaj działająca pod nazwą Wydawnictwo Święty Wojciech, jest zasłużoną i jedną z najbardziej znanych instytucji w Poznaniu. To najstarsza w Polsce katolicka oficyna wydawnicza. Powstała w 1899 roku z inicjatywy arcybiskupa Floriana Stablewaskiego, a jej publikacje stanowiły dla wielu wielkopolskich rodzin nośnik polskości pozwalający kultywować tożsamość narodową w ostatnich latach zaborów.
Początkowo drukarnia i księgarnia mieściły się w kamienicy przy ul. Święty Marcin 69 kupionej w 1898 roku i rozbudowanej. W 1912 roku drukarnię przeniesiono na działkę przy ulicach Wawrzyniaka i Jackowskiego na Jeżycach, a w 1919 roku instytucja nabyła gmach dawnego Hotelu Rzymskiego na narożniku pl. Wolności i Al. Marcinkowskiego, gdzie księgarnia mieści się do dzisiaj, natomiast w 2013 roku siedzibę wydawnictwa i drukarnię przeniesiono na Chartowo. Przez długie lata własnością Drukarni i Księgarni św. Wojciecha była Fabryka Papieru „Malta” (obecnie na tym terenie znajduje się Galeria Malta).
W 1929 roku Drukarnia i Księgarnia świętowały 30-lecie istnienia. Z tej okazji ukazała się bogato ilustrowana księga jubileuszowa prezentująca dzieje i dokonania oficyny, jej założycieli i współpracowników. CYRYL z przyjemnością publikuje tę monografię, szczególnie że do tej pory na portalu nie zamieszczaliśmy materiałów związanych z tą wyjątkową instytucją.
Paweł Michalak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha w Poznaniu | Księga jubileuszowa | 1929

Liczba obiektów w kolekcji:

33

Właściciel:

Waldemar Karolczak


Nazwa zespołu (kolekcji):

Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha w Poznaniu | Księga jubileuszowa | 1929

Oskarżony: Czerwiec Pięćdziesiątsześć | 1981 | Teatr Nowy | Fotografie Jacka Kulma

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Premiera głośnego spektaklu Oskarżony: Czerwiec Pięćdziesiątsześć miała miejsce 20 czerwca 1981 roku. Pomysł upamiętnienia 25. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 na scenie narodził się w styczniu 1981 roku za sprawą poznańskiego dziennikarza Włodzimierza Branieckiego, który wspólnie z ówczesną dyrektor Teatru Nowego Izabellą Cywińską podjął się opracowania scenariusza, zaś sama Cywińska (wespół z Januszem Michałowskim) wzięła dodatkowo na swoje barki trud wyreżyserowania całości. Koncepcja twórców spektaklu nie była zbyt skomplikowana, co w przypadku opisywanej sztuki nie było bynajmniej wadą. Scenarzyści sięgnęli po zachowany na taśmach magnetofonowych zapis procesów poznańskich i akcję spektaklu ograniczyli do zilustrowania przebiegu rozpraw przeciwko dwójce oskarżonych w tzw. procesie „dziewięciu”: Stanisławowi Jaworkowi i Janowi Suwartowi. Poza nielicznymi utworami poetyckimi, kilkoma relacjami oraz fragmentami przemówień przedstawicieli władz (m.in. poznańska mowa Józefa Cyrankiewicza), którymi wzbogacono całość dzieła, wszystkie kwestie wypowiadane przez aktorów odtwarzających role oskarżonych, sędziów, prokuratorów i adwokatów to autentyczne fragmenty przewodu sądowego sprzed lat.
Autorem publikowanych zdjęć jest ceniony poznański fotograf, mistrz fotografii teatralnej Jacek Kulm. Zostały one wykonane w czasie jednej z ostatnich prób poprzedzających premierę spektaklu. O ich unikalnym charakterze przesądza zatem nie tylko niezwykły kontekst historyczny towarzyszący wystawieniu Oskarżonego…, ale również ponadprzeciętne walory artystyczne.

Piotr Grzelczak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Oskarżony: Czerwiec Pięćdziesiątsześć | 1981 | Teatr Nowy | Fotografie Jacka Kulma

Liczba obiektów w kolekcji:

56

Właściciel:

Jacek Kulm


Nazwa zespołu (kolekcji):

Oskarżony: Czerwiec Pięćdziesiątsześć | 1981 | Teatr Nowy | Fotografie Jacka Kulma

Obchody 25. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 | 1981 | Fotografie Franciszka Nowakowskiego

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Fotografie zostały wykonane w ostatnich dniach czerwca 1981 roku i dokumentują fragment szeroko zakrojonych obchodów 25. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956. Wśród nich znajdują się przede wszystkim zdjęcia z uroczystości odsłonięcia trzech „czerwcowych” tablic pamiątkowych, które 27 czerwca 1981 roku odsłonięto w sąsiedztwie poznańskiego ZNTK (ul. Robocza) oraz Zakładów H. Cegielskiego (ul. 28 Czerwca 1956 r.). Zostały one uzupełnione kilkoma ujęciami z imprez towarzyszących obchodom rocznicy – wystaw w Domu Kultury HCP i westybulu Auli Uniwersyteckiej oraz z koncertu Wielkopolskiej Orkiestry Symfonicznej.
Publikowana kolekcja w zamierzony sposób koresponduje z poświęconymi tej samej tematyce i publikowanymi na CYRLU zdjęciami Jana Kołodziejskiego, nieformalnego fotografa poznańskiej opozycji. Nieco inne ujęcie rocznicowego tematu zaprezentowane przez Franciszka Nowakowskiego pozwala nie tylko na porównanie warsztatów obu twórców, ale przede wszystkim daje rzadką możliwość oglądania obchodów z dwóch różnych perspektyw: niezależnej i oficjalnej.

Piotr Grzelczak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Obchody 25. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 | 1981 | Fotografie Franciszka Nowakowskiego

Liczba obiektów w kolekcji:

78

Właściciel:

Franciszek Nowakowski


Nazwa zespołu (kolekcji):

Obchody 25. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 | 1981 | Fotografie Franciszka Nowakowskiego

Zakazany 3 Maja | 1981 | Fotografie Jana Kołodziejskiego

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Publikowane zdjęcia stanowią kolejną część unikalnych zbiorów nieformalnego fotografa poznańskiej opozycji Jana Kołodziejskiego, który w latach 80. udanie łączył zaangażowanie w pracy na rzecz podziemnej „Solidarności” ze swoją pasją fotograficzną. Jej owocem jest obszerna kolekcja dokumentalnych zdjęć, dzięki której możemy dziś oglądać różnorodną aktywność poznańskiej opozycji solidarnościowej w okresie legalnej działalności, poznać fragment jej „podziemnego” świata zbudowanego po wprowadzeniu stanu wojennego, a nawet poczuć grozę ulicznych demonstracji brutalnie rozbijanych przez ZOMO.
Prezentowane fotografie zostały wykonane 3 maja 1981 roku i nie były dotąd prezentowane w całości. Dokumentują przebieg jednej z najważniejszych studenckich manifestacji odbywających się w Poznaniu w przełomowym okresie solidarnościowego „karnawału”, jakim były szeroko zakrojone, niezależne obchody zakazanego dotąd przez władze PRL Święta Konstytucji 3 Maja. Zostały one zorganizowane przez wywodzących się z Ruchu Młodej Polski działaczy Związku Akademickiego „Pro Patria” i obejmowały m.in. mszę w kościele św. Wojciecha, przemarsz wzdłuż al. Stalingradzkiej (obecnie al. Niepodległości) na pl. Mickiewicza, wreszcie pokaźnych rozmiarów wiec. Poznańska SB szacowała, iż wzięło w nim udział około 3 tys. uczestników. Zdjęcia Jana Kołodziejskiego pokazują, że liczba ta była mocno zaniżona, ale przede wszystkim pozwalają poczuć atmosferę prawdziwego, nie zaś wyreżyserowanego święta obchodzonego przez ludzi świadomie pokonujących wszechogarniającą do tej pory barierę strachu.

Piotr Grzelczak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Zakazany 3 Maja | 1981 | Fotografie Jana Kołodziejskiego

Liczba obiektów w kolekcji:

58

Właściciel:

Jan Kołodziejski


Nazwa zespołu (kolekcji):

Zakazany 3 Maja | 1981 | Fotografie Jana Kołodziejskiego

Wybory 1989 | Fotografie Jana Kołodziejskiego

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Publikowane zdjęcia zostały wykonane wiosną przełomowego roku 1989 i stanowią część unikalnych zbiorów nieformalnego fotografa poznańskiej opozycji Jana Kołodziejskiego. Odsłaniają kulisy działalności poznańskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” związane z wyłonieniem miejscowych kandydatów w zbliżających się wyborach parlamentarnych, ukazują charakter opozycyjnej kampanii wyborczej, a nawet umożliwiają wizytę w kilku poznańskich lokalach wyborczych. Zdjęcia Jana Kołodziejskiego mają jednak nie tylko walor dokumentacyjny. Dzięki reporterskim talentom ich autora możemy poczuć gorącą atmosferę towarzyszącą słynnemu wiecowi wyborczemu w Arenie, stanąć w jednym szeregu z tysiącami poznaniaków biorącymi udział w niezależnej demonstracji pierwszomajowej i dzielić radość z wygranej w czerwcowych wyborach, która w nocy z 4 na 5 czerwca zapanowała w rezydującym na Zamku Cesarskim solidarnościowym sztabie wyborczym. Dodatkowym atutem tego zbioru jest fakt, że na kilkuset zdjęciach J. Kołodziejski uwiecznił dziesiątki, a może i setki osób biorących udział w tamtych wydarzeniach. Być może są wśród nich goście CYRYLA, którzy odnajdą się na fotografiach sprzed 25 lat. Dla takiego niespodziewanego spotkania z młodością warto uważniej przyjrzeć się prezentowanej kolekcji.

Piotr Grzelczak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Wybory 1989 | Fotografie Jana Kołodziejskiego

Liczba obiektów w kolekcji:

344

Właściciel:

Jan Kołodziejski


Nazwa zespołu (kolekcji):

Wybory 1989 | Fotografie Jana Kołodziejskiego

Notatnik kierownika sceny | 1919–1930 | Teatr Wielki w Poznaniu

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Księga kierownika sceny międzywojennego Teatru Wielkiego to właściwie notatnik i szkicownik, w którym znajdują się dziesiątki rysunków scenograficznych do wystawianych w latach 1919-30 spektakli operowych i teatralnych, m.in. do opery Stanisława Moniuszki Halka, pierwszego spektaklu na deskach poznańskiego teatru po odzyskaniu niepodległości.
Nazwa zespołu (kolekcji):

Notatnik kierownika sceny | 1919–1930 | Teatr Wielki w Poznaniu

Liczba obiektów w kolekcji:

172

Właściciel:

Teatr Wielki w Poznaniu


Nazwa zespołu (kolekcji):

Notatnik kierownika sceny | 1919–1930 | Teatr Wielki w Poznaniu

Kościół i klasztor Dominikanów | Projekty Stefana Cybichowskiego | 1938–1939 | MKZ

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
W kolejnej kolekcji publikujemy kilkadziesiąt planów, rzutów i pięknych rysunków projektowych klasztoru i kościoła Dominikanów przy ul. Libelta i al. Niepodległości, które m.in. z powodów ideologicznych i wynikających z nich zmian w architekturze PRL nie mogły zostać wprowadzone w życie. Początki obecności zakonu Dominikanów w Poznaniu sięgają 1. połowy XIII wieku. Osiedli najpierw na Śródce, a potem przenieśli się na drugi brzeg Warty i zbudowali klasztor i kościół przy obecnej ul. Szewskiej (dzisiaj świątynia Jezuitów). W 1834 roku zaborcy dokonali kasaty zakonu, a w budynku klasztornym utworzyli pruski arsenał wojskowy. Niszczejące kościół i kaplica pozostawały pod opieką dwóch wikariuszy do 1920 roku, kiedy to prymas Polski kardynał Edmund Dalbor przekazał je pod opiekę ojcom jezuitom. W latach 30. XX wieku zapadła decyzja o powrocie dominikanów do stolicy Wielkopolski. Wielkim orędownikiem tego pomysłu był kolejny prymas Polski, kardynał August Hlond, wspierany przez poznańskie środowisko akademickie, które to właśnie dominikanom chciało powierzyć opiekę nad duszpasterstwem akademickim. Ponieważ władze zakonu zrzekły się dawnego kościoła na rzecz jezuitów, konieczne było wybudowanie nowej świątyni i sąsiadującego z nią klasztoru. W 1936 roku podjęto intensywne poszukiwania miejsca pod budowę. Ostatecznie spośród kilku propozycji wybrano działkę przy ul. Libelta pomiędzy Wałami Jana III (dzisiaj ul. Kościuszki) i Wałami Batorego (dzisiaj al. Niepodległości). Po jej zakupieniu przystąpiono w 1938 roku do budowy, którą powierzono Stefanowi Cybichowskiemu. Niestety, wybuch II wojny światowej, a potem przejęcie władzy w powojennej Polsce przez komunistów doprowadziły do upadku koncepcji architektonicznej przyjętej przez poznańskiego architekta. Ostatecznie zabudowania klasztorne powstały według projektu Adolfa Szyszko-Bohusza, po jego śmierci ukończonego przez Władysława Czarneckiego.

Joanna Czech
Paweł Michalak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Kościół i klasztor Dominikanów | Projekty Stefana Cybichowskiego | 1938–1939 | MKZ

Liczba obiektów w kolekcji:

126

Właściciel:

Miejski Konserwator Zabytków w Poznaniu


Nazwa zespołu (kolekcji):

Kościół i klasztor Dominikanów | Projekty Stefana Cybichowskiego | 1938–1939 | MKZ

Najstarsze plany Poznania do 1938 roku | Archiwum Państwowe w Poznaniu

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Prezentacja kolekcji unikatowych planów Poznania w CYRYLU to wydarzenie w dziejach miasta bez precedensu. Do tej pory nigdy i nigdzie plany Poznania nie były udostępniane w takiej liczbie w jednym miejscu. Zbiór, który na portalu publikowany będzie w kilkunastu odsłonach, jest własnością Archiwum Państwowego w Poznaniu i obejmuje dokumenty kartograficzne z lat 1823–2004. Łącznie w kolekcji archiwalnej znajduje się 230 planów, które gromadzone są w takim kształcie od 1945 roku. Zbiory zgromadzone wcześniej w 85% uległy zniszczeniu podczas działań wojennych w styczniu i lutym 1945 roku. Po wojnie pracownicy Archiwum próbowali odzyskać ocalałe mapy, szukając ich na terenie całej Wielkopolski. Część odnalezionych planów archiwiści kupowali, część otrzymywali w postaci darów. Stare plany Poznania są przekazywane do Archiwum Państwowego do dzisiaj, a nowe wydawnictwa instytucja kupuje.

Kolejna kolekcja planów prezentowana na CYRYLU ukazuje rozwój miasta w bardzo długim przedziale czasowym. Rozpoczyna ją rysunek przedstawiający Poznań przedlokacyjny, a kończą plany podziału na okręgi wyborcze do Rady Miejskiej z 1938 roku. Dzięki tak dużej rozpiętości chronologicznej można znakomicie zaobserwować rozwój przestrzenny miasta i zmiany, jakie zachodziły w jego tkance urbanistycznej, architektonicznej i społecznej.
Nazwa zespołu (kolekcji):

Najstarsze plany Poznania do 1938 roku | Archiwum Państwowe w Poznaniu

Liczba obiektów w kolekcji:

43

Właściciel:

Archiwum Państwowe w Poznaniu


Nazwa zespołu (kolekcji):

Najstarsze plany Poznania do 1938 roku | Archiwum Państwowe w Poznaniu

Obchody 25. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 | 1981 | Fotografie Jana Kołodziejskiego

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Publikowane zdjęcia stanowią część unikalnych zbiorów nieformalnego fotografa poznańskiej opozycji Jana Kołodziejskiego, który w latach 80. udanie łączył zaangażowanie w pracy na rzecz podziemnej „Solidarności” ze swoją pasją fotograficzną. Jej owocem jest obszerna kolekcja dokumentalnych zdjęć, dzięki której możemy dziś oglądać różnorodną aktywność poznańskiej opozycji w okresie legalnej działalności, poznać fragment jej „podziemnego” świata zbudowanego po wprowadzeniu stanu wojennego, a nawet poczuć grozę ulicznych demonstracji brutalnie rozbijanych przez ZOMO.
Prezentowane w tej kolekcji fotografie pochodzą z 1981 roku i nie były dotąd prezentowane jako zwarta i opisana całość. Dokumentują niebywale ważny, nawet w skali ogólnopolskiej, fragment solidarnościowego „karnawału” związany w Poznaniu z obchodami 25. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956, którym przypadło jedno z najistotniejszych miejsc w wyjątkowo bogatym kalendarzu niezależnych obchodów oraz komemoracji organizowanych w tamtym czasie. Bo choć początkowo nic tego nie zapowiadało, to skazany do niedawna na zapomnienie (obchody kolejnych rocznic były zakazane) bunt poznańskich robotników w ciągu zaledwie kilku miesięcy zrobił wprost nadzwyczajną karierę, błyskawicznie awansując do rangi najważniejszego po Grudniu 1970 wydarzenia, niejako inicjującego znaczony kolejnymi „polskimi miesiącami” marsz ku „Solidarności”. Warto przy tym zauważyć, że gwałtowność owego upomnienia się o Czerwiec 1956 świadczyła nie tylko o głęboko skrywanej społecznej potrzebie jego upamiętnienia, ale stanowiła również koronny dowód na to, że polityka historyczna władz PRL prowadzona wobec niego od blisko ćwierć wieku poniosła wówczas spektakularną porażkę.
W zbiorze znajdują się zdjęcia odsłaniające kulisy budowy pomnika Czerwca 1956, a także pokazujące spektakularną ceremonię jego odsłonięcia. Kolekcję uzupełniają fotografie wykonane w czasie towarzyszących temu wydarzeniu uroczystości odsłonięcia kilku „czerwcowych” tablic pamiątkowych: przy ul. Gajowej, przy ul. Roboczej, przed bramą główną HCP oraz Fabryką W-3 HCP przy ul. 28 Czerwca 1956 r., a także na narożniku ulic J. Dąbrowskiego oraz Romka Strzałkowskiego.

Piotr Grzelczak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Obchody 25. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 | 1981 | Fotografie Jana Kołodziejskiego

Liczba obiektów w kolekcji:

445

Właściciel:

Jan Kołodziejski


Nazwa zespołu (kolekcji):

Obchody 25. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 | 1981 | Fotografie Jana Kołodziejskiego

Przebudowa kościoła Jezuitów | Projekty Stefana Cybichowskiego | 1921–1923 | MKZ

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
W tej kolekcji publikujemy rysunki projektowe przebudowy klasztoru i kościoła podominikańskiego przy ul. Szewskiej, obecnie należącego do jezuitów kościoła Najświętszego Serca Jezusowego i Matki Boskiej Pocieszenia. Historia świątyni sięga 1. połowy XIII wieku, a jej powstanie wiąże się z przeniesieniem zakonu Dominikanów ze Śródki na drugi brzeg Warty. W 1834 roku zaborcy dokonali kasaty zakonu, a w budynku klasztornym utworzyli pruski arsenał wojskowy. Niszczejące kościół i kaplica pozostawały pod opieką dwóch wikariuszy do 1920 roku, kiedy to prymas Polski kardynał Edmund Dalbor przekazał je pod opiekę ojcom jezuitom. Nowi gospodarze niemal natychmiast podjęli decyzję o renowacji budynków, powierzając jej wykonanie Stefanowi Cybichowskiemu. W latach 1922-23 według jego projektów i pod jego kierunkiem dokonano poważnych zmian w kościelnych wnętrzach: powiększono łuk tęczowy, w ścianie północnej prezbiterium zamurowano blendy okienne, wprowadzono stiukową dekorację sklepienia (wówczas wykonaną częściowo i ukończoną dopiero w 1991 roku) i pilastrowy podział ścian (skuto wtedy znaczne partie lica ściany południowej i wymieniono głowice pilastrów w nawie). Wielkim wydarzeniem było odkrycie i rekonstrukcja wspaniałego, gotyckiego portalu głównego, do którego Cybichowski zaprojektował drzwi. Jego dziełem są też mensa i neobarokowe tabernakulum z rzeźbami aniołów w ołtarzu głównym (1923) wykonane w 1924 roku przez Władysława Marcinkowskiego.
CYRYL prezentuje kilkadziesiąt pięknych rysunków powstałych w czasie prac w świątyni, w tym projekty portalu głównego, ołtarza i tabernakulum, szkice przebudowy wieży i fasady frontowej kościoła oraz licznych detali architektonicznych. To kontynuacja niezwykłej wędrówki szlakiem poznańskiej architektury sakralnej.

Joanna Czech
Zofia Kurzawa
Paweł Michalak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Przebudowa kościoła Jezuitów | Projekty Stefana Cybichowskiego | 1921–1923 | MKZ

Liczba obiektów w kolekcji:

33

Właściciel:

Miejski Konserwator Zabytków w Poznaniu


Nazwa zespołu (kolekcji):

Przebudowa kościoła Jezuitów | Projekty Stefana Cybichowskiego | 1921–1923 | MKZ

Budowa kościoła i klasztoru Zmartwychwstania Pańskiego | Aleksander Kapuściński | 1924–1927 | MKZ

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Kościół Zmartwychwstania Pańskiego, zwany także kościołem Zmartwychwstańców, jest jedną z najbardziej charakterystycznych budowli poznańskiej Wildy. Choć świątynia powstała w latach 20. ubiegłego wieku, to plany jej erygowania pojawiły się już po 1900 roku, kiedy Wilda została przyłączona do Poznania. Decyzja o postawieniu nowego kościoła zapadła ostatecznie w 1916 roku. Budowla miała upamiętniać 950. rocznicę chrztu Polski i założenia biskupstwa w Poznaniu, najstarszego biskupstwa na ziemiach polskich. Pierwszy projekt świątyni powstał w 1918 roku, a jego autorem był Roger Sławski, jeden z najwybitniejszych poznańskich architektów 1. połowy XX wieku, naczelny architekt odbywającej się dekadę później Pewuki. Niestety, I wojna światowa oraz zawirowania pierwszych lat po odzyskaniu niepodległości odsunęły moment rozpoczęcia budowy. Do pomysłu wrócono w 1923 roku, kiedy to na zaproszenie prymasa Edmunda Dalbora do Poznania przybyli księża Zmartwychwstańcy. To właśnie oni mieli zostać opiekunami nowo powstającej parafii. Tym razem budowę powierzono Aleksandrowi Kapuścińskiemu.
CYRYL prezentuje unikatową i nigdzie dotąd niepublikowaną dokumentację projektową kościoła i klasztoru Zmartwychwstania Pańskiego przechowywaną w Biurze Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu. Ten wyjątkowy zbiór składa się z rysunków i projektów elewacji i wnętrza kościoła oraz rzutów i przekrojów poszczególnych pomieszczeń. W ten sposób dzięki CYRYLOWI możemy poznać najbardziej niedostępne zakamarki historii naszego miasta. Nie lada gratka – nie tylko dla mieszkańców Wildy.

Paweł Michalak
Nazwa zespołu (kolekcji):

Budowa kościoła i klasztoru Zmartwychwstania Pańskiego | Aleksander Kapuściński | 1924–1927 | MKZ

Liczba obiektów w kolekcji:

38

Właściciel:

Miejski Konserwator Zabytków w Poznaniu


Nazwa zespołu (kolekcji):

Budowa kościoła i klasztoru Zmartwychwstania Pańskiego | Aleksander Kapuściński | 1924–1927 | MKZ

Plany dzielnic Poznania | 1932–1947 | Archiwum Państwowe w Poznaniu

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Prezentacja kolekcji unikatowych planów Poznania w CYRYLU to wydarzenie w dziejach miasta bez precedensu. Do tej pory nigdy i nigdzie plany Poznania nie były prezentowane w takiej liczbie w jednym miejscu. Zbiór, który na portalu publikowany będzie w kilkunastu odsłonach, jest własnością Archiwum Państwowego w Poznaniu i obejmuje dokumenty kartograficzne z lat 1823–2004. Łącznie w kolekcji archiwalnej znajduje się 230 planów, które gromadzone są w takim kształcie od 1945 roku. Zbiory zgromadzone wcześniej w 85% uległy zniszczeniu podczas działań wojennych w styczniu i lutym 1945 roku. Po wojnie pracownicy Archiwum próbowali odzyskać ocalałe mapy, szukając ich na terenie całej Wielkopolski. Część odnalezionych planów archiwiści kupowali, część otrzymywali w postaci darów. Stare plany Poznania są przekazywane do Archiwum Państwowego do dzisiaj, a nowe wydawnictwa instytucja kupuje.
Nazwa zespołu (kolekcji):

Plany dzielnic Poznania | 1932–1947 | Archiwum Państwowe w Poznaniu

Liczba obiektów w kolekcji:

67

Właściciel:

Archiwum Państwowe w Poznaniu


Nazwa zespołu (kolekcji):

Plany dzielnic Poznania | 1932–1947 | Archiwum Państwowe w Poznaniu

Stare Miasto | 1900–1989 | Kolekcja pocztówek Romana Trojanowicza

Przykład obiektów kolekcji
Opis kolekcji
Najwcześniejsze przekazy ikonograficzne z widokami Poznania ograniczały się do rynku i okalających go uliczek, bo dalej miasta po prostu nie było. Potem miasto co prawda sukcesywnie się rozrastało, ale jego sercem pozostał wytyczony w średniowieczu plac ze zmieniającym kostium historyczny ratuszem, pojawiającą się i znikającą wagą miejską, kamieniczkami budniczymi i odwachem. I nadal wszelkiego rodzaju wizerunki Poznania ukazywały przede wszystkim jego tradycyjne centrum, czyli Stary Rynek i najbliższe okolice. Prezentowana kolekcja pocztówek wybranych z pokaźnego, prywatnego zbioru Romana Trojanowicza składa się właśnie z tego rodzaju przekazów. Wśród niemal 70 widokówek dominują te z wizerunkiem ratusza, co wcale nie oznacza, że kolekcja jest nudna! Dzięki temu wyjątkowemu zbiorowi stajemy się świadkami historycznych zmian, które kształtowały bryłę i elewację ratusza oraz zabudowę Starego Rynku i części Starego Miasta z Górą Przemysła, na której wybudowano niedawno kontrowersyjny i budzący wśród poznaniaków wielkie emocje Zamek Królewski.
Nazwa zespołu (kolekcji):

Stare Miasto | 1900–1989 | Kolekcja pocztówek Romana Trojanowicza

Liczba obiektów w kolekcji:

64

Właściciel:

Roman Trojanowicz


Nazwa zespołu (kolekcji):

Stare Miasto | 1900–1989 | Kolekcja pocztówek Romana Trojanowicza

Copyright © 2013 Wydawnictwo Miejskie Posnania